هیجان در هنگام خروج از بیهوشی :

(Emergence Excitement)

 

دلیریوم پایدار بعد از عمل را نباید با Emergence Excitement اشتباه گرفت . هیجان در هنگام خروج از بیهوشی (Em-Ex) یک  state confusionalگذرا است که با خروج از بیهوشی عمومی همراهی دارد. Em-Ex در بچه ها شایع است . حدود 30% از بچه ها در زمانی از دوران اقامت خود در PACU بی قراری (agitation) را تجربه خواهند کرد . بی قراری معمولا در 10 دقیقه اول بازگشت از بیهوشی اتفاق می افتد اما در بچه هایی که در «خواب» به اتاق ریکاوری آورده شده اند ممکن است دیرتر شروع شود . Em-Ex در سنین 2-4 سال بیشترین شیوع را دارد . بر خلاف دلیریوم ، Em-Ex بطور معمول به سرعت برطرف می شود و با یک بازگشت بدون مشکل از بیهوشی همراهی دارد .   

Em-Ex  در بچه ها اغلب با بیدارکردن سریع بچه از بیهوشی با هوشبرهای استنشاقی همراهی دارد اگر چه این موضوع با ایزوفلوران و تا در جات کمتری با بیهوشی با هالوتان دیده شده است، اما بیش از همه با هوشبرهای تبخیری با حساسیت کمتر بخصوص سوو فلوران و دسفلوران اتفاق می افتد . مطالعات متعدد این موضوع را مطرح کرده اند که میزان بروز Em-Ex بیش از آنکه مربوط به سرعت بیدار کردن بیمار باشد با نوع هوشبری که مورد استفاده بوده، در ارتباط است . در مطالعاتی که سوو فلوران را با پروپوفول مقایسه کرده اند نشان داده شده که پروپوفول حتی در مواردی که بیمار با سرعت بیشتری از بیهوشی خارج شده، با بیداری ملایم تری همراه بوده است . علاوه بر این به تاخیر انداختن خروج از بیهوشی با آهسته کم کردن میزان سوو فلوران استنشاقی ، میزان بروز Em-Ex را کاهش نداد. علاوه بر خروج سریع از بیهوشی (rapid Emergence) مطالعات نشان دهنده دخالت عوامل دیگری از جمله: خصوصیات ذاتی داروی بیهوشی، درد بعد از بیهوشی ، نوع عمل جراحی، سن، اضطراب بیش از عمل جراحی، خصوصیات خلق و خوی بیمار، داروهای دیگر بجز هوشبرها، در بروز Em-Ex هستند . آگاهی از این موارد می تواند در درمان بچه هایی که در ریسک بالاتری برای Em-Ex قرار دارند، کمک کند. راه حل های ساده برای جلوگیری از بروز Em-Ex می بایست در بیماران با ریسک بالا حتما بکار گرفته شوند . اینها شامل: کاهش اضطراب پیش از عمل، درمان درد بعد از جراحی و فراهم آوردن یک محیط فاقد استرس در اتاق ریکاوری هستند. داروهایی که در بچه ها جهت اجتناب از بروز Emergence agitation / delirium بکار رفته اند شامل: میدازولام– کلونیدین- دکسمدتومیدین- فنتانیل- کتورولاک و فیزوستیگمین هستند . درباره میدازولام که شایعترین ضد اضطرابی است که قبل از جراحی در بچه ها بکار می رود نتایج متضادی در دست است .اگر چه میدازولام بطور کلی با کاهش میزان بروز و طول مدت دلیریوم بعد از عمل جراحی همراه است اما همه مطالعات در این مورد نتایج موافقی نشان نداده اند. در مطالعاتی که موثر بودن میدازولام نشان داده نشده است روش نیست که آیا میدازولام بعنوان یک فاکتور مستقل فاقد اثر مثبت بوده است یا اینکه بی اثر بودن میدازولام تحت تاثیر  متغیرهای دیگر قبل از عمل(preoperative variables) بوده است. میزان بروز Em-Ex در بزرگسالان بمراتب کمتر از کودکان است . میزان بروز Em-Ex در بزرگسالان بین 3-4.7% برآورده شده است. یک مطالعه – premedicative با میدازولام(OR 1/9) جراحی پستان (OR 5/190) جراحی شکمی (OR 3/206) و به میزان بسیار کمتری طول مدت عمل جراحی را بعنوان ریسک فاکتورهای مهم در Em-Ex معرفی کرد .  

 

گردآوری شده توسط حامد تاجی دانشجوی کارشناسی هوشبری